Çfarë është apokalipsi kuantik dhe a do të na shërbejë në të ardhmen?

cip-850x450.jpg

Imagjinoni një botë ku skedarët e koduar sekret të hapen papritmas - diçka e njohur si "apokalipsi kuantik". E thënë shumë thjesht, kompjuterët kuantikë punojnë krejtësisht ndryshe nga kompjuterët e zhvilluar gjatë shekullit të kaluar. Në teori, ata mund të bëhen shumë herë më të shpejtë se kompjuterët e sotëm. Kjo do të thotë se përballë një problemi tepër kompleks dhe që kërkon shumë kohë - si përpjekja për të deshifruar të dhënat ku ka miliarda kombinime - një kompjuteri normal do t'i duheshin shumë vite për të zbuluar të dhëna. Por një kompjuter kuantik i ardhshëm, në teori, mund ta bëjë këtë në vetëm disa sekonda. Kompjuterë të tillë mund të jenë në gjendje të zgjidhin të gjitha llojet e problemeve për njerëzimin. Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar po investon në Qendrën Kombëtare të Kompjuterëve Kuantike në Harwell, Oxfordshire, duke shpresuar të revolucionarizojë kërkimin në këtë fushë.

qender-kuantike.jpg

Por ka edhe një anë të errët. Hajdutët e të dhënave. Një numër vendesh, duke përfshirë SHBA-në, Kinën, Rusinë dhe Britaninë e Madhe, po punojnë shumë dhe po investojnë shuma të mëdha parash për të zhvilluar këta kompjuterë kuantikë super të shpejtë me synimin për të fituar avantazhe strategjike në sferën kibernetike.
Çdo ditë, sasi të mëdha të dhënash të koduara mblidhen pa lejen tonë dhe ruhen në bankat e të dhënave, gati për ditën kur kompjuterët kuantikë të hajdutëve të të dhënave të jenë të fuqishëm për t’i deshifruar ato.
"Gjithçka që bëjmë përmes internetit sot, nga blerja e gjërave në internet, transaksionet bankare, ndërveprimet në mediat sociale, gjithçka që bëjmë është e koduar," thotë Harri Owen, shefi i strategjisë në kompaninë PostQuantum. Firma britanike pretendon një zbulim të madh në llogaritjen kuantike
Është një prognozë e bërë jehonë nga Ilyas Khan, shefi ekzekutiv i kompanisë Quantinuum me bazë në Kembrixh dhe Kolorado.
"Kompjuterët kuantikë do t'i bëjnë të padobishme shumicën e metodave ekzistuese të enkriptimit," thotë ai.


Gjigantët e teknologjisë si Google, Microsoft, Intel, IBM dhe kompani më të specializuara si Quantinuum dhe Post-Quantum po punojnë për në zgjidhje mes abuzimit dhe zhvillimit.
Më e rëndësishmja, aktualisht ekziston diçka si një "paradë bukurie" e kriptografisë post-kuantike që po zhvillohet në Institutin Kombëtar të Shkencës dhe Teknologjisë (NIST) të SHBA-së në Uashington DC. Qëllimi është krijimi i një strategjie të standardizuar të mbrojtjes që do të mbrojë industrinë, qeverinë, akademinë dhe infrastrukturën kritike kombëtare kundër rreziqeve të apokalipsit kuantik. Llogaritja kuantike është e shtrenjtë, e mundimshme dhe gjeneron sasi të mëdha energjie. Zhvillimi i algoritmeve kuantike të sigurta është një nga sfidat kryesore të sigurisë së kohës sonë. Por ekspertët thonë se alternativa - të mos bësh asgjë - thjesht nuk është një zgjidhje.
Burimi: BBC/ Përshtati: Gazeta “Si”
 
Top