Gratė dhe Depresioni
|
|
Nė ditėt e sotme shumė gra luajnė role tė dyfishta nė Familje dhe Profesion, dhe njė pjesė prej tyre ndjejnė vetėn tė mbingarkuara nga kjo.
Gratė vuajnė dyfishė mė tepėr nga Depresioni se sa burrat. Kjo ndodh pėr arsye tė ndryshme. Shkaqet psiko sociale po ashtu ato hormonale numėrohen nder arsyet kryesore qė shkaktojnė Depresionin. E sigurt ėshtė: Depresioni nuk ėshtė ērregullime tipik femėror,mirėpo dukshėm mė tepėr hetohet te femrat.
Mėngjeseve, pėrgatitja e shpejt e fėmijut pėr ta dėrguar nė foshnjore, rrugės pėr nė punė rishikim i shpejt i listės pėr tė blerė ushqim pėr mbas dite,pėrpjekja pėr tė arritur nė punė me kohė,arriti telefonata e pare.
Nė ditėt e sotme shumė gra luajnė role tė dyfishta nė Familje dhe Profesion, dhe njė pjesė prej tyre ndjejnė vetėn tė mbingarkuara nga kjo.
Kjo ėshtė njėra ndėr arsyet se pse veēanėrisht gratė vuajnė nga depresioni,kėsaj i shtohet edhe fakti se ato tėrė jetėn pak a shumė pėrballen me ngjyrime tė ndryshme hormonale.
Gratė sėmuren ndryshe
Nė krahasim me burrat ,gratė ankohen dyfish mė tepėr nga depresioni. Kjo ndodh pėr shkaqe psikosociale dhe biologjike. Njė shpjegim tjetėr nė dallimin ndėrgjinor te depresioni ėshtė mėnyra se si shprehet depresioni.
Femrat shkojnė mė shpejt te mjeku, dhe shprehen mė saktėsisht pėr gjendjen e tyre dhe shėndetin e tyre psikik. Nė kėtė mėnyrė ,dukshėm mė tepėr diagnostikohet te to depresioni. Nė anėn tjetėr, meshkujt ndaj disponimeve depressive reagojnė me tėrheqje dhe I konpenzojnė problemet e tyre shembulle nė konsumimin e alkoolit apo ngritjen e sjelljeve agresive. Pėr kėtė arsye meshkujt trajtohen mė
shpesh pėr probleme me alkoolė dhe ērregullime tė personalitetit. Depresioni te meshkujt shumė herė nuk pėrmendet fare.
Mirėpo fakti qė dyfish mė tepėr meshkuj se femra vdesin nga Suicidi bėnė tė qartė pasojat e njė depresioni tė pa trajtuar.
Faktorėt Psikosocial luajn njė rolė tė madh
Nė rendė tė pare qė shkaktojn depresionin te femrat hyjn faktorėt qė gjinden nė rrethin social.
Kėto janė p.sh:
*Stili I edukimit, qe mbanė femrat tė tėrhequra ,qė nuk i mėson ato se si nė situate tė mbingarkesės tė shprehen("shprehje"pėrkundėr"mbajtja nė vete")dhe kėshtu si tė pjekura ato nuk zhvillojn vetėbesim qė i u udhėheqė nė jetė .
*Abuzimi fizikė dhe seksualė
*Heqje dorė nga bota e ndjenjave dhe kontakteve sociale pėr shėrbim dhe dobi tė familjes.
*Raporte familjare tė ērregulluara,posaēėrisht nėse ekziston njė varėsi nga bashkėshorti dhe fėmijėt.
*Ndryshimi shoqėror i rolit tė gruas:mbingarkesa qė shkaktohen nga puna dhe kujdesja pėr familjen,si pasoj stresė trupor dhe shpirtėror.
Pėr shkak tė konpleksitetit dhe ndėrveprimit tė faktorėve tė veqantė shkaqet e Depresionit prej gruas nė grua janė tė ndryshme.
Nė kontrollė tė hormoneve
Po thuajse tėrė jetėn gratė pėrballen me ndryshime apo vale hormonale. Cikli mujorė, koha pas lindjes dhe, menopauza, janė tė lidhura me ndryshime ,posaēėrisht tė Estrogjenit dhe Progesteronit, hormonale.
Tani mė ėshtė bėrė e ditur,qė Depresioni gjithnjė e mė tepėr shfaqet ,nėse koncentrimet e kėtyre hormoneve nė gjake janė tė ulėta deri shumė tė ulėta.
Ndėr kėto faza janė:
*Dhjetė ditėt e fundit para ciklit menstrual{Premenstrum}: Deri nė 70% tė grave vuajnė nga njė periudh e shkurtė nga i asjtuquajturi sindromi Premenstrual.
*Java e shtratit{Puerperum}: Deri nė 14% tė grave pas lindjes vuajnė nga njė presion I javės sė shtratit.
*Klimakteriumi: Depresion tė vėrtetė zhvillojnė pėrafėrsisht 15% tė grave gjatė menopauzės Pėrafėrsisht,ēdo e treta grua vuan nga simptome tė lehta depressive.
Edhe pse akoma nuk ėshtė kuptuar tėrėsisht Mekanizmi kryesorė,duket se nė mėnyrė specifike Estrogeni ka ndikim anti depressive,ndėrsa Progesteroni ndikon , nė zvogėlimin e frikės, anti agresivitetit dhe ka ndikim qetėsues.
Ēdo here,qė koncentrimet hormonale zbriten,ngritet rreziku pėr ērregullime depressive.Poashtu ,humbja e baraspeshės ndėrmjet kėtyre hormoneve ka mundėsi qė te grate qė kanė vulnerabilitet gjenetik,tė shkaktojė depresion apo ērregullimė depressive.
Gjthsesi,vlenė si e dėshmuar qė lėvizjet hormonale janė vetėm njėra nga shumė shkaqet qė janė pėrgjegjės pėr tė nxiur zhvillimin e Depresionit dhe gjidhnjė duhet
shikuar nė ndėrveprim me faktorėt psikosocial.
|