Fabulat

*Mia* · 19-07-08, 16:45

Fabula e ka prejardhjen nga Lindja, sic e kane edhe vete brezat njerezor. Apologjia greke permban shpesh prejardhjen e saj siriane ose egjiptiane me simboliken qe perdor, hyjnite dhe gjeografine, por nuk ndryshon shpirtin e vet. I pari dhe me i famshmi prej fabulisteve te lashte greke, ishte Ezopi. Vete qenia e tij eshte fabul. Deshmite e shkrimtareve te lashte (me e hershmja ajo e Heroditit) na paraqesin si atdhe te tij Samon, Sardis, Mesimvrine e Thrakes ose Frijian dhe shtojne se ishte skllav i nje banori te Samos, i cili i fali lirine.
Ezopi jetoi ne shekullin e VI p.e.r. (620?-560?). Edhe nese ka ekzistuar ose jo, Ezopi nuk eshte nje artist qe kultivon fabulen si nje gjini letrare, por e perdor ate nepermjet veprimtarise shoqerore. Me rrefenjat e tij kerkon te ndikoje ne jeten e bashkeqytetareve te tij per ta perdorur ate ne te mire te tyre.
Kafshet fitojne perfundimisht vleren e simbolikes se tyre si perfaqesues te nje virtyti njerezor ose ceni. Megjithate kalimi nga pershkrimi konkret dhe i hollesishem i kafsheve ne fabul, ku personazhe jane kafshet, ne te cilen thjeshtesia praktike u be klasike me Ezopin, duhet te interpretohet tek egjyptianet. Ata vune re se kafshet, te drejtuara nga instikti i tyre, duket se i nenshtrohen nje shtrirjeje sovrane. Tek kafshet njohja baze karaktersitike shperfaqet me qarte se tek njeriu, keshtu egjiptianet mbajten vetem karakteristikat me te dukshme te sjelljes se tyre, kurse per te tjerat besuan me shume dukurite sesa te verteten. Prej kesaj rrjedhin percaktime te pashpjegueshme: perse gomari, i cili mund te misheronte zellin dhe durimin, u be simbol i pamundesise? Perse delja u be simbol i butesise dhe urtesise kunder marrezise dhe peruljes? Qysh prej asaj kohe ujku eshte nje perfaqesues i egersise, dhelpra e dinakerise, ariu i papjekurise dhe marrezise etj.

Keshtu pra, me Ezopin fabula mori nje pamje te dyfishte, e cila mbeti qysh atehere dhe me pas u be njekohesisht dhe morale.

*Mia* · 19-07-08, 16:52

Piruni, gishtat dhe ulliri

Prej një ore, te një pjatë
Ky piruni majat zgjat.

Jep e merr të zër ullinë.
Eh, ç’e do, më kot djersinë!...

Ndërkaq gishtat, pa vonesë
E mbërthyen fort në mes.

- Ja mbaroi dhe kjo punë.
Apo jo, more pirun!?

Flet piruni urtë e butë:
-Unë e lodha, ju e zutë!...

Ferit Lamaj

**bella** · 28-07-08, 22:10

Lepuroshi

Deshi lepuroshi
t'bënte një mrekulli:
të vishej me tesha
po sikur njeri.

Veshi pantallona,
këpucë e jelek,
n'Zvizër porositi
sahat me qostek.

Mirëpo të ngratit
i shkoi puna huq,
sepse veshët e gjatë
s'i ndenjën n'kapuç. Rexhep Hoxha

**bella** · 28-07-08, 22:11

Kam një qengj, që ha bar!

Kam një qengj që ha bar,
me një zile në qafë varë,
kam një qengj, si një larosh,
që ma quajnë bukurosh.

Giçi - giçi plot me gaz
unë e ndjell, ai vjen pas,
be-be-be blegërin,
vjen nga prapa e m'arrin.

E me brirë, dap e dap,
do të më hedhë mu në trap,
po s'më hedh se më ka shok,
prandaj lozim të dy tok.

**bella** · 28-07-08, 22:14

Harabeli

Dhe shpezët udhëtarë fluturuan
me shtërg e dallandyshe - gjithë ç'qenë,
veç harabeli vendit nuk po luan,
ai nuk ia beson kurrkujt folenë.

Livadheve të korrur fluturon,
me sqep në bar çepkat e vërshëllen
dhe duket se me shokët kuvendon,
dhe duket se diçka përreth s'e gjen.

Dhe sytë e vegjël hedh përmbi zabel,
vështron se si mërgohet shpezëria,
por s'di të thotë zogu harabel:
"Të çmendur ju pse ikni nga shtëpia?"

Dritëro Agolli

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:04

Thirri gjeli

E hëna

Një të shtunë në pulari
Thirri gjeli: “Ki, ki, ki!
Sot, moj pula, është e shtunë.
Por të hënën kemi punë,
Dua vezë pa hesap…”

Pikaloshja sqepin hap,
I qet llafet me çengel:
“Po sikur të bjerë e diel?!”

Ferit Lamaj

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:05

Maçoku dhe Miu Plak

Tregojnë se një maçok
ish i fortë sa s'kish shok,
kur dilte të gjatonte,
asnjë mi nuk' i shpëtonte,
minjt' e gjorë desh u shuan,
ca të pakët që shpëtuan,
në vrimë rrinë të tërë
nga frika se mos i zërë,
maçi përgjon nat' e ditë,
po s'dalin nga vrima mintë,
rrinë ndënë prak.
Po për këtë shkak,
maçi, një mëngjes,
shtiret sikur vdes
dhe në një litar
nga këmbët u var,
as tundet, as flet,
mitë, me të parë,
pandejnë vërtet
se, maçokn' e kanë vrarë,
Në dhomë, guxojnë
qasen mengadale,
nga gazi këndojnë
dhe kërcejnë valle,
i vdekuri qeshi,
(u ngjall si Lazari)
dhe ra nga litari,
zuri minj sa deshi,
ata që shpëtuan
me vrap u larguan.
"Tekdo që të vini,
thosh maçi me vete,
shpëtim nukë kini
se di marifete,
di të them të rreme,
di të bëj llagëme."-
Maçi një të diel.
U lye me miell.
Minjtë këtë dhunë,
Nuk' e kupëtuan
dhe ju afruan,
një nga një u zunë.
Një mi plak me mënd,
i ditur, i vuar,
s'u qas n'atë vënd:
"Të kam kupëtuar,
dhe miell në ke
s'të bie në duar
se të di kush je
sot s'më gënjen dot, s'më qesh
dhe thes me miell të jesh,
nuk qasem, mos ki shpresë."
Tha miku dhe iku.
Armikut, kush s'i vë besë,
shpëton nga rreziku

Andon Zako Çajupi

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:05

Syri, mendja, hunda

Ish nje sy, nje sy, per dreq
Qe kish marre huq te keq:

S’shihte fare aty prane
Por matane, tej matene

I tha mendja: More sy
Bej cudi, cudi me ty

Shih me pare c’ke perqark
Me pastaj bridh tutje, larg-

Edhe nje thumb i ngjesh ne fund
Ngjitur ti ke motren hunde!

Ferit Lamaj

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:05

Blerje

Një majmun qyqar
Shiste në pazar
Njëherë një rosak.
S’kish më të shëmtuar,
S’kish më rrjepacak.

Mekërin një dhi:
- Po ti qenke rrotë!
Kur s’ta blen njeri
Ç’më vërtitesh kot?

Flet zoti majmun:
- Kollaj ajo punë,
Ja, po e blej unë…

Ferit Lamaj

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:06

Lëkurë

Ditë e diel, zien tregu,
Kafshë, shpesë, punë e madhe...
- Hajt, lëkurë, lëkurë shelegu!-
Seç ngjir zërin një kunadhe.

Pak më tutje një zë tjetër:
- Lëkurë dhie, lëkurë dhie!-
Dyqanxheshë zonja dhelpër,
I jep fare veresie.

Teksa tregu ndizet furrë,
"Pësh - pësh" flutura me bletën:
- Hej, ç'qyfyre me lëkurë!
Askurrkush nuk shet të vetën...

Ferit Lamaj

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:06

Lodra

Ra sërish shtatzënë mami.
I thotë Benit te divani:
- Do vëllaçko apo motër?

Beni jep e merr me lodër,
Se për lodra nuk të fal:
- Unë, moj mami, desha ...kalë!

Ferit Lamaj

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:06

Njeriu në garë me gomarë

Një ditëz të diel
Njeriu me gomarë
u futën në garë:

Gomari në diell
Filloi të pëllasë,
Njeriu të bërtasë.

Gjykonte juria:
Kush bënte më shumë
Potere dhe zhurmë.

Dhe tha Perëndia:
"Njeriu nga kjo garë
Fiton mbi gomarë."

nga Dritëro Agolli

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:06

Bufi largpamës

Ç’na gjeti, ç’na gjeti,
Bufi nën mollë na mbeti.
Po pse? – kur i thonë,
Dëgjoni ç’shpejgon:

Adami e hëngri i pari,
Po të gjithve na bëri.
Të dytit i ra Njutonit,
Që nxorri ligjet që s’kuptonit.

E di se jam mëndjehollë
Dhe tjetri do jetë nën mollë,
Ndaj atje rri, të jemi i treti,
A s’jam larpamës prej vërteti!?

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:07

Kopertoni

Të zgjidhnin kujt i dëgjohej fjala
Në një vend me rrangalla,
U mblodhën nga gjithë mëhalla
Dhjetra raqe të rralla.

S’ka dyshim që mua më dëgjoni, -
I pari nis të flasë kopertoni, -
Këtë nuk keni pse e diskutoni,
Në daçi provoni e më shponi

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:07

Hidhësirë

Një ditë keci qe sëmurë.
Mjeke mjellma i jep kurë:
“Është ilaçi më i mirë.
Ka pak shije hidhësirë,
Kec o kec, veç lugë e parë.
Lugë e dytë s’ndihet fare…”

Kecit llafi lak në fyt:
“Unë po pi lugën e dytë…”

Ferit Lamaj

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:07

Breshka dhe Pula

Dimër ish, gjëmonin retë,
Por breshkani, qetë – qetë
Vetëfryhet si ngahera:
-Nuk qaj kryet për rrufera!

Ç’i tha pula te furriku:
-Të mbërthen, të zë paniku,
Kur lëvizë një fije bari...
Apo jo, breshkan qyqari!?

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:08

LIRIA
(gomari, i zoti dhe mushka)

U mërzit në kasolle gomari,
ndaj një ditë këputi litarin:

Boll më, tha ,me dru dhe punë,
do fitoj lirinë dhe unë!

Po kur i zoti e gjeti në pazar
e ngarkoi mirë me mall.

I foli një mushkë aty pranë:
Liria nuk është për gomarë!

Miltiadh Davidhi

**sweetzzinna** · 12-08-08, 21:08

Prindër kopjacë

Një rosa

19-07-08, 16:45	#1
Mia Slave To The Rhythm Anëtarësuar: Jul 2008 Seksi: Statusi: Postime: 637 Rrespekti: 9	Fabulat Fabula e ka prejardhjen nga Lindja, sic e kane edhe vete brezat njerezor. Apologjia greke permban shpesh prejardhjen e saj siriane ose egjiptiane me simboliken qe perdor, hyjnite dhe gjeografine, por nuk ndryshon shpirtin e vet. I pari dhe me i famshmi prej fabulisteve te lashte greke, ishte Ezopi. Vete qenia e tij eshte fabul. Deshmite e shkrimtareve te lashte (me e hershmja ajo e Heroditit) na paraqesin si atdhe te tij Samon, Sardis, Mesimvrine e Thrakes ose Frijian dhe shtojne se ishte skllav i nje banori te Samos, i cili i fali lirine. Ezopi jetoi ne shekullin e VI p.e.r. (620?-560?). Edhe nese ka ekzistuar ose jo, Ezopi nuk eshte nje artist qe kultivon fabulen si nje gjini letrare, por e perdor ate nepermjet veprimtarise shoqerore. Me rrefenjat e tij kerkon te ndikoje ne jeten e bashkeqytetareve te tij per ta perdorur ate ne te mire te tyre. Kafshet fitojne perfundimisht vleren e simbolikes se tyre si perfaqesues te nje virtyti njerezor ose ceni. Megjithate kalimi nga pershkrimi konkret dhe i hollesishem i kafsheve ne fabul, ku personazhe jane kafshet, ne te cilen thjeshtesia praktike u be klasike me Ezopin, duhet te interpretohet tek egjyptianet. Ata vune re se kafshet, te drejtuara nga instikti i tyre, duket se i nenshtrohen nje shtrirjeje sovrane. Tek kafshet njohja baze karaktersitike shperfaqet me qarte se tek njeriu, keshtu egjiptianet mbajten vetem karakteristikat me te dukshme te sjelljes se tyre, kurse per te tjerat besuan me shume dukurite sesa te verteten. Prej kesaj rrjedhin percaktime te pashpjegueshme: perse gomari, i cili mund te misheronte zellin dhe durimin, u be simbol i pamundesise? Perse delja u be simbol i butesise dhe urtesise kunder marrezise dhe peruljes? Qysh prej asaj kohe ujku eshte nje perfaqesues i egersise, dhelpra e dinakerise, ariu i papjekurise dhe marrezise etj. Keshtu pra, me Ezopin fabula mori nje pamje te dyfishte, e cila mbeti qysh atehere dhe me pas u be njekohesisht dhe morale.