![]() |
|
|||||||
| Portali | Rregullorja | Regjistrohuni | Stafi Pergjigjet | Lista e Anėtarėve | Albumi | Lojra | Kėrko | Postime te reja | Shėnoji Forumet si tė Lexuar |
Raport ekskluziv / Nė Shqipėri ka 638 xhami dhe 1119 kisha |
![]() |
|
|
LinkBack | Veglat e Temės | Kėrko nė Temė |
|
|
#1 |
|
Raport ekskluziv / Nė Shqipėri ka 638 xhami dhe 1119 kisha
Vleresimi:
(1 votes - 5.00 average)
Deri mė sot nuk ka pasur njė bilanc zyrtar sesa ėshtė numri i objekteve tė kultit nė Shqipėri. Por sė fundmi janė komunitetet fetare ato qė komunikojnė numrin e ndėrtesave tė tyre. Nė Shqipėri ndodhen 638 xhami dhe 1119 kisha. Drejtues tė komunitetit ortodoksė thanė pėr gazetėn "Tirana Observer" ky besim fetar ka 425 kisha ortodokse. Drejtuesit e besimit katolik deklaruan nė vend numėrohen 694 institucione fetare tė kėtij besimi. Ndėrsa nėnkryetari i Komunitetit Myslyman Saimir Rysheku, thotė se objekte fetare tė besimit mysliman janė 568 xhami dhe 70 tyrbe tė sektit bektashi. Nė njė raport ekskluziv, "Tirana Observer" boton numrin e saktė tė objekteve tė kultit, sipas tė dhėnave tė vetė drejtuesve tė kėtyre komuniteteve. Njė pjesė janė objekte tė rikonstruktuara, qė kanė histori qindravjeēare. Ndėrsa pjesa tjetėr janė objekte qė ndėrtohen pėr herė tė parė. Shtrirja gjeografike e tyre ėshtė nė gjithė vendin. Ndėrsa dendėsia e objekte varion sipas numrit tė besimtarėve pėr ēdo komunitet. Nė total numri i objekteve fetare tė tė gjitha besimeve nė Shqipėri ėshtė 1757. Objektet fetare
Numri mė i madh i objekteve fetare i takon besimit katolik, qė nė fakt rezulton se ka dhe mė pak besimtarė. Kisha katolike nė Shqipėri janė 694, ndėrsa sipas regjistrimit tė vitit 1989 tė numrit tė besimtarėve, rezulton se katolikėt zėnė 10 pėr qind tė popullsisė. Nė vend tė dytė pėr objektet e kultit renditet besimi mysliman. Ndėrkohė qė ky besim ndahet nė disa sekte, por dy rrymat kryesore tė tij nė Shqipėri janė synijtė dhe bektashinjtė. Numri i xhamive nė vend ėshtė 568, ndėrsa numri i tyrbeve, qė janė dhe objekte kulti tė bektashinjve, ėshtė 70. Nė vend tė tretė renditen objektet e kultit tė besimit ortodoks. Nė gjithė vendin, sipas tė dhėnave zyrtare tė Kishės Ortodokse, numėrohen 425 kisha. Nė numrin e kėtyre objekte nuk bėjnė pjesė vetėm ato qė shėrbejnė pėr ritualet fetare. Njė pjesė e mirė e tyre shėrbejnė dhe si ambiente edukimi pėr brezat e rinj tė klerikėve. Por rėndėsia mė e veēantė e tyre ka tė bėjė me vlerat kulturore dhe arkitekturore. Pjesa mė e madhe e objekte kanė rėndėsi historike dhe shėrbejnė pėr tė identifikuar periudha tė veēanta tė historisė sė vendit. Ndėrtimi i objekteve fetare Duke u bazuar nė shifrat e komuniteteve fetare, rezulton se edhe pse myslimanėt pėrbėjnė pjesėn dėrrmuese tė popullsisė, numri i objekteve fetare qė kanė ndėrtuar ėshtė shumė mė i vogėl se objektet katolike dhe ortodokse. Tė dy besimet kristiane kanė nė total 1 119 objekte fetare nė vendin tonė. Ndėrsa besimi mysliman, duke pėrfshirė tė gjithė sektet e tij, ka 638 objekte kulti. Nuk dihet se pėrse vjen ky disproporcion, por nėnkryetari i Komitetit Mysliman, Saimir Rysheku , thotė se objektet e kėtij besimi nuk janė rikonstruktuar tė gjitha, ndėrsa njė pjesė e tyre janė shkatėrruar nė mėnyrė tė pakthyeshme. Vlen pėr t'u theksuar se mungesa e xhamive ka sjellė nevojė urgjentė tė ndėrtimit tė tyre, pasi vendet dhe hapėsirat qė besimtarėt e shumtė tė kryejnė ritet e tyre janė tė pakta. Krishtėrimi, myslymanizmi, zhdukja e fesė e deri te rikthimi i tė drejtės sė besimit, historia e fesė nė Shqipėri Shqipėria veē harmonisė fetare duket se ėshtė dhe pasqyra mė e mirė e tė gjitha besimeve kryesore sot nė botė. Duke iu referuar studimeve tė shumta tė historianėve, rezulton se fillimet e besimit fetar nė Shqipėri nuk janė tė shkėputura nga pjesa tjetėr e botės. Lindja e Krishterimit, qė i dha dhe fund paganizmit, do tė gjente mbėshtetėsit e vet nė vendin tonė, qė nė shekullin e parė pas lindjes sė Krishtit. Kronikat antike pėrmendin se njė prej apostujve tė Jezu Krishtit ka predikuar mėsimet e ungjillin nė Iliri. Njė fakt qė e rendit vendin tonė si njė prej tė parėve qė pėrqafuan Krishterimin. Shėn Pali shprehet se, "Nga Jeruzalemi e rrethinat deri nė Iliri plotėsova predikimin e Ungjillit tė Krishtit" (Romakėve 15:19). Ndėrsa apostulli Andrea, mendohet se ka predikuar nė Epir. Dhe, bėhet fjalė pėr vitet 40-50 tė shekullit tė parė. Por edhe besimi ortodoks reflekton qartė ndarjen e dy kishave nė vitin 1054. Ndarja e Krishterimit mes Katolicizmit nė Perėndim me qendėr nė Romė dhe Ortodoksisė nė Lindje me qendėr nė Kostandinopojė, u reflektua dhe nė popullsinė shqiptare tė saj kohe. Por, nėse dy besimet e para u reflektuan nė pak vite nė Shqipėri, Myslimanizmi do tė vinte nė Shqipėri gati gjashtė shekujt pas lindjes sė tij. Tė gjithė studiuesit bien nė njė mendje kur thonė se Myslimanizmi erdhi nė Shqipėri gjatė shekullit tė 14-tė. Islamizmi nė Shqipėri konsiderohet jo burimor, me njė fjalė i ardhur nga pushtuesit. Ndėrtesat e para fetare tė besimit islam i pėrkasin shekullit 16 dhe 17. Objektet e kultit mes shėrbesave dhe artit Objektet e kultit nė Shqipėri nuk kanė shėrbyer gjithmonė nė shėrbim tė fesė qė pėrfaqėsojnė. Nė shumė raste fati i tyre ka qenė edhe mė i keq, sė pari, janė pėrdorur pėr t'iu ardhur nė ndihmė besimtarėve dhe fesė sė tyre. Por jo vetėm kaq, viti 1967 e ktheu Shqipėrinė nė tė vetmin vend ateist nė botė. Diktatura e atėhershme i prishi kishat, xhamitė dhe teqetė. Pra, nė Shqipėri qė nga viti 1967 e tutje nuk kishte njeri qė ndiqte zakonet fetare hapur. Kėshtu shumė nga kėto objekte kulti u shkatėrruan dhe u pėrdorėn tėrėsisht pėr tjetėr funksion. Shumė xhami pėrdoreshin si magazina tė grurit apo tė duhanit e kėshtu me radhė, ku nuk mungon dhe rasti i Shkodrės, qė njė xhami u bė sallė kinemaje. Kėto vepra arti tė ndėrtuara me aq mjeshtėri nga arkitektėt mė tė mirė shqiptarė dhe tė huaj arritėn tė katandiseshin nė atė mėnyrė. Objekte e kultit Janė objekte kulti qė i shėrbejnė njė feje tė caktuar, por nė tėrėsi kanė historinė dhe vlerat e tyre. Janė tė veēanta pėr nga mėnyra e ndėrtimit dhe si tė tilla edhe pėr nga vlerat arkitekturore. Historitė e ndėrtimit fillojnė me qytetėrimin pėrkatės tė kėtyre feve. Nė vendin tonė 22 xhami janė cilėsuar nga Instituti i Monumenteve, "Monument Kulture". Sipas vetė besimtarėve tė kėsaj feje, xhamia duke qenė rrėnja e qytetėrimit, nė tė njėjtėn kohė ėshtė dhe fryti mė i madh i kėtij qytetėrimi. Ēdo qytetėrim ka periudhėn e tij tė ndėrtimit dhe nė fund pasqyron arritjen mė tė madhe tė tij, pra artin. Nė qytetėrimin e Islamit xhamia ka njė vend shumė tė veēantė. Ajo nuk pėrmban vetėm punimet artistike brenda saj, ajo mban dhe pasqyrimin e besimit tė myslimanėve. Xhamia nga njė anė mban nė vete estetiken e vendit ku ndodhet dhe nga ana tjetėr mban nė vete atė shenjtėrimin qė i takon dhe kėto tė dyja i mbart nga njė kohė nė tjetrėn e kėshtu i bėn tė pavdekshme. Arti Objektet fetare nė vetvete mbajnė njė mister pėr nga ana e ndėrtimit tė tyre. Nė momentin e parė qė i shikon e pėrballesh me to, tė ngjajnė tė paarritshme nga ana e arkitekturės. Kėto objekte vijnė nga njė pjesė e historisė sonė dhe zhvillimit tė artit ikonografik deri te bota e mistershme e kultit nė fshehtėsi dhe nga ana tjetėr e zbulimit tė kėtyre perlave nga ēdo shikim i mprehtė vendas e i huaj. Tė veēantė pėr nga stili i ndėrtimit, kanė kaluar pėrmes shekujve tė historisė sė njerėzimit ulje-ngritjet e kėtyre monumenteve qė kanė ardhur tė gjalla deri nė ditėt tona. Qė nga tėrheqja pėr tė shndėrruar nė art figura tė shenjtorėve dhe pėr tė ringjallur botėn shpirtėrore nė njė objekt kulti, deri te zbrazėtirat nga lėnia bosh dhe braktisja e tyre, djegiet e persekutimet, interesi turistik, por edhe ndryshimet demografike tė dhjetėvjeēarit tė fundit, duket se kėto objekte qė popullojnė, tashmė kanė tė pėrbashkėt historinė dhe trashėgiminė, por edhe ruajtjen e tyre nga komunitetet. Xhamitė Xhamitė janė objektet e kultit mė tė vjetra nė vendin tonė. Kjo dhe pėr shkak tė ndikimit tė tyre. Arkitektura dhe vlerat kulturore janė tė shumta. Xhamitė pėr myslimanėt janė gjurmėt e historisė sė tyre, pėr kėtė arsye kudo qė kanė emigruar, puna e parė e tyre ka qenė ndėrtimi i kėtyre veprave madhėshtore dhe elegante. Xhamia nuk pėrmban vetėm punimet artistike brenda saj, ajo mban dhe pasqyrimin e besimit tė myslimanėve. Nga njė anė mban nė vete estetiken e vendit ku ndodhet dhe nga ana tjetėr mban nė vete atė shenjtėrimin qė i takon, dhe kėto tė dyja i mbart nga njė kohė nė tjetrėn e kėshtu i bėn tė pavdekshme. Tyrbet Tyrbetė e teqet janė shembuj tė njė mjeshtėrie tė lartė ekzekutimi tė arkitekturės, por nė veēanti tė brendisė, tavaneve dhe vitrazheve. Kryegjyshata Bektashiane e gjithė botės gjendet nė Shqipėri, ata janė myslimanė tė karakterizuar nga njė tolerancė fetare ndaj tė tjerėve. Bektashizmi e mori kėtė emėr pasi si institucion fetar u organizua nga i shenjti Hunqar Haxhi Bektashi Veliu. Shenjtėria e Tij ėshtė nga Persia dhe lindi nė qytetin Nishapur, qė ndodhet nė rrethet e Khorasanit, nė vitin 1248 pas Krishtit. Bektshizmi ėshtė pjesė e fesė muslimane, feja e kėtij sekti mbėshtetet nė kuran, por ndryshojnė nga kėta tė fundit nė disa rite. kishat Ortodokse Kisha ortodokse ėshtė njė prej besimeve mė tė pėrhapura tė krishtera, me njė numėr prej afro 214 milionė besimtarėsh, si nė Lindje ashtu edhe nė Perėndim. Dy besimet tjera, katolike dhe protestante kanė 1027 dhe 316 milionė besimtarė. Nė Lindje ortodoksia greke bashkon mė se 11 pėr qind tė besimtarėve. Kishat ortodokse tė kombeve tė ndryshme janė autoqefale tė pavarura. Auto-vetė dhe kefalo-kokė, ēka do tė thotė se drejtohen vetė, por pranojnė njė kryetar nderi tė Patriarkanės se Konstandinopolit; kishat ortodokse me tė rėndėsishme janė ato greke, ruse, serbe dhe ajo rumune. kishat Katolike Kisha katolike ėshtė kisha qė njeh primatinė e peshkopit tė Romės. Ajo lindi nė vitin 1054 pas skizmės sė madhe qė ndau bashkėsinė e krishterė nė dy pjesė kryesore, nė kishėn lindore dhe atė perėndimore. Ajo pretendon se nė tė qėndron trashėgimia e kishės universale tė themeluar nga Jezu Krishti, fjala katholikos do tė thotė pikėrisht universale. Shqipėria ka qenė, nė fakt, njė nga vendet e Evropės qė u has mė hershėm me krishterimin dhe ka njė histori tė gjatė me kėtė besim fetar. Krishterimi ėshtė feja mė e madhe nė botė me mbizotėrim. Numri i tė krishterėve vlerėsohet t'i ketė kaluar nė 2.1 miliardė njerėz apo 33 pėr qind e popullsisė botėrore nė vitin 2007. TO
__________________
Carpe Diem!
|
|
|
Lexime: 150
|
|
|
|
#2 | ||
|
Bordi Drejtues
|
Sa keq. Imagjino qe ka femije qe bejne dhjetera kilometra per te arritur shkollen me te afert...
__________________
Prezenca juaj s'do te jetė kurrė nė lartėsinė e mungesės suaj. ![]() Fetė janė si xixėllonjat, pėr tė ndriēuar kanė nevojė pėr errėsirė ![]() Dituria mė pėrndjek, por unė jam mė i shpejtė
!!! |
||
|
|
|
|
|
#3 | |||
|
Street Poet
Anėtarėsuar: Aug 2008
Vendndodhja: Peja
Seksi:
Statusi:
![]()
Postime: 779
Rrespekti: 5
![]() ![]() |
Citim:
Je filozovi me vete plakoo... Definitivisht je i pakufi... Pajtona plotesishte me mendimin tend.
__________________
...Veq sa ke dal prej struges -hala po vun prej zhuges Ti na Han K.... Mu e Ritmit Te Rruges Une kom Pru revulucion ne repin Shqiptar Ti e ki Pru mamin PO spo du me ta mar |
|||
|
|
|
|
|
#4 | ||
|
Moderatorė
Anėtarėsuar: Jul 2008
Vendndodhja: Be de Athine bre ke ndonje problem?? se po pate sta @@ moy
Seksi:
Mosha: 23
Postime: 2,253
Rrespekti: 14
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Ti Nostra rri urte te lutem shume.....ske pse te ulesh disa gjera per te ngritur disa te tjera.... sektet e ndryshem fetare po perparojne po e bejne si shampot 2 ne 1 (edhe shampo edhe krem) edhe propogande ashtu me fal mesime fetare edhe mesime normale plus qe te japin dhe dhurate mesimin e gjuhes angleze ose kompjuterit....cna duhen shkollat ne.....
__________________
Kur unė bėj atė qė deshiroj nėn forcen e domosdoshmerisė , do tė thotė qė nuk jam i lirė Ne vetmi,i vetmuari ,shqyen vetveten,ne shoqeri e shqyejne te tjere Njeriu ideal ka fuqin e mashkullit,dhe ndjenjat e femres *Atheism: The Non-Prophet
Way Of Life* |
||
|
|
|