1. Islami, ēdo ēėshtje dhe raport e ndėrton mbi bazėn e tė vėrtetės e drejtėsisė dhe vazhdimisht e kultivon atė. Atribuomi i njė fėmije ndonjė prindi tė pavėrtetė, tė shpikur ėshtė falsifikim i kėsaj tė vėrtete.

2. Lidhja familjare nė mes tė prindėrve e fėmijėve dhe nė mes tė anėtarėve tė familjes nė Islam ėshtė lidhje e fortė e cila ndėrtohet mbi lidhjen qė formohet nga gjaku dhe prejardhja e pėrbashkėte, e jo sipas marrėveshjeve dhe dėshirave tė tyre. Prandaj edhe Islami e ndaloi martesėn nė mes tė afėrmve, pėr ta ruajtur kėtė lidhje tė fortė.

3. Nėse lidhja nė mes tė familjarėve ka ndodhur me shtrembėrimin e tė vėrtetės, atėherė paraqiten probleme qė burojnė nga vetėdija se kjo familje ėshtė artificiale dhe nuk e ka atė lidhshmėri tė gjakut dhe prejardhjes sė pėrbashkėt. Kjo mes tė afėrmve shkakton, pabarazi, nėnēmim, grindje, armiqėsi, incest dhe dukuri tjera negative. Pėr kėtė shkak sistemi i adoptimit kundėrshtohet me fondamentet e ligjit hyjnor dhe moralet e larta.

4. Ruajtja e drejtave tė trashėguesve ėshtė obligim tė cilin e mbron Islami dhe kjo trashėgimi u takon pasardhėsve tė vėrtet (qė kanė afėrsinė nga gjaku). Po qė se ne e lejojmė adoptimin duke i lejuar fėmijės sė adoptuar tė drejtėn e pjesėmarrjes nė trashėgimi, atėherė cenojmė tė drejtat e trashėgimtarėve dhe krijojmė armiqėsi nė mes tė tyre dhe fėmijės sė adoptuar.

5. Adoptimi nuk e realizon tė drejtėn e atėsisė. Ai nė fakt tenton ta pėrligj pretendimin qė njė njeri tė bėhet prind i ndonjė fėmije. Kėshtu qė kur tė thirret dikush nė emėr tė dikujt tjetėr qė nuk ėshtė i tij, kjo thirrje ėshtė e falsifikuar, tė cilėn nuk e pranon as ligj hyjnor e as logjika e shėndosh. Prandaj Allahu i Madhėruar thotė:“ Thėrritni tė adoptuarit sipas etėrve tė tyre! Kjo ėshtė mė e drejtė tek Allahu...”[1]

6. Me adoptim i bėhet padrejtėsi prindėrve tė vėrtetė dhe njėkohėsisht i nėpėrkėmbet nderi njerėzor dhe tė drejtat e tij si prindėr. Ėshtė e mundur tė thuhet se adoptimi ndodh me heqjen dorė nga atėsia e prindėrve tė vėrtete, mirėpo edhe mohimi i atėsisė nuk ėshtė e drejtė e tyre. Pastaj edhe jo rrallėherė herė ndodh qė ata tė pendohen, e pas shumė viteve ta kėrkojnė rikthimin e kėsaj tė drejte.

7. Gjithashtu me adoptim i bėhet padrejtėsi edhe fėmijės sė mitur, pasi qė i ndryshohet prejardhja, prindėrit, i shtrembėrohet e vėrteta dhe ai rritet nė kėtė formė. Kurdo herė ai do ta kuptoj tė vėrteten dhe kjo pėr shumė nga ata ėshtė njė goditje e shok qė ndikon nė personalitetin e karakterin e tij. Etj.



Ēfarė lloj adoptimi lejon Islami

Nėse themi se Islami ndalon adoptimin, atėherė nuk duhet tė kuptojmė se Islami ndalon pėrkujdesjen ndaj fėmijėve tė braktisur, bonjak dhe ata qė kanė nevojė pėr vėmendje e ndihmė. Aq mė pak qė njė familje ta merr pėr sipėr rritjen e edukimin e njė fėmije qė nuk ka mundėsi tė rritet nė rrethin familjar tė tij. Nė fakt, njė nga gjėrat tė cilat Islami nxit mė sė shumti njerėzit ėshtė pėrkujdesja dhe ofrimi i edukimit fėmijėve qė kanė nevojė pėr kėtė.

Gjithashtu kėtu duhet ta sqarojmė edhe atė se shumė njerėz mendojnė se fėmijėt tė cilėt lindin si rezultat i marrėdhėnieve seksuale jashtėmartesore (zina), janė fėmijė qė ndjellin tė keqen dhe kėshtu ata pėrbuzen, madje edhe ofendohen duke i quajtur fėmijė kopil, etj. Ėshtė e vėrtet se Islami ndalon marrėdhėniet jashtėmartesore nė mes tė njė mashkulli e femre dhe e konsideron kėtė si njė nga mėkatet e mėdha. Mirėpo pėr kėtė mėkat as pėr sė afėrmi nuk ngarkohet fėmija i cili lind si rezultat i kėsaj marrėdhėnie. Ėshtė parim nė jurisprudencėn islame se: “Askush nuk do ta bartė barrėn e tjetrit”.[2] Pėr kėtė shoqėria e ka obligim qė tė pėrkujdeset pėr kėta fėmijė dhe tua siguroj nevojat tė cilat kėrkohen pėr rritjen dhe edukimin sa mė tė mirė e tyre.

Prandaj duhet ta kemi parasysh se Islami nxit qė njeriu, ose familja ta merr pėr sipėr njė fėmijė tė braktisur, ose jetim dhe ta rris e edukoj. Kėshtu, ai i jep vendbanim, e ushqen, e veshė, e mėson dhe e trajton si fėmijė tė vetin por jo edhe ti`a ndryshoj prejardhjen dhe ti`a atribuoj vetės se ėshtė fėmijė i tij i vėrtetė.

Islami e lavdėron gjestin e tillė dhe njeriun e tillė e shpėrblen me xhennet. Allahu i Madhėrishėm nė lidhje me kėtė thotė:

“Tė pyesin ty pėr jetimėt, thuaju: “T’u bėni mirė atyre ėshtė vepėr e bukur. Nėse jetoni bashkė me ata, dijeni se janė vėllezėrit tuaj. Allahu di ta dallojė keqbėrėsin prej mirėbėrėsit.”[3]

Ndėrsa Pejgamberi, lavdėrimi dhe paqja qofshin mbi tė, ka thėnė:

"Unė dhe ai qė pėrkujdeset pėr jetimin, nė xhennet do tė jemi si kėta dy gishta (i ka ngritur gishtin tregues dhe atė tė mesėm)."[4]

Nė pėrfundim edhe njė herė e theksojmė se Islami ndalon adoptimin i cili shpie nė ndryshimin e prejardhjes sė fėmijės dhe falsifikimin e prindėrve tė tij, pasi qė kjo shtrembėron tė vėrtetėn dhe cenon tė drejtat e individėve qofshin ata fėmijėt e adoptuar, prindėrit e vėrtetė ose edhe trashėgimtarėt. Ndėrsa, nė anėn tjetėr, lejon dhe nxitė nė pėrkujdesjen, edukimin dhe rritjen e fėmijėve tė cilėt kanė nevojė pėr kėtė, sikurse fėmijėt e braktisur, jetim, ata qė nuk kanė mundėsi tė rriten me prindėrit e tyre tė vėrtet, por duke mos ua ndryshuar origjinėn dhe prejardhjen e tyre.



postuar nga :A.Abazi